Stanisław Wyspiański
Klątwa
Reżyseria: Anna Augustynowicz
Scenie na Zapleczu
W wiejskiej społeczności dotkniętej klęską suszy romans księdza z młodą kobietą staje się początkiem tragedii. Wyspiański w przejmujący sposób ukazuje w „Klątwie” mechanizmy kolektywnej przemocy i lęku, które przeradzają się w potrzebę ofiary.
Spektakl w reżyserii Anny Augustynowicz wydobędzie z tekstu Wyspiańskiego aktualne pytania o fanatyzm i mentalność zbiorową. Twórcy będą czytać tekst dramatu skupiając się na jego pierwotnym rytmie i muzyczności, które niosą znaczenia wykraczające poza słowa. Całość stanie się opowieścią o społeczeństwie owładniętym strachem i potrzebą dominacji, o napięciu między naturą a kulturą, zbiorowością a jednostką, sacrum a profanum.
Scenografia Marka Brauna będzie minimalistycznym skrótem i metaforą realistycznej przestrzeni. Kostiumy zaprojektował Tomasz Armada. Jan Kamiński komponuje ścieżkę dźwiękową, która wykracza poza tradycyjne ilustracje – opartą na muzyce noise, budującą atmosferę napięcia i transcendencji. Za projekcje wideo odpowiada Wojciech Kapela; będą one pełnić funkcje symboliczne, immersyjne i deformujące przestrzeń sceniczną.
Premiera: 29 listopada 2025 r.
Czas trwania: 1 godz. 20 minut (bez przerwy)
Ceny biletów: 65 zł – normalny, 55 zł – ulgowy, 40 zł – szkolny
Teaser | intro
Podcast Ucho Horzycy
Posłuchaj, co reżyserka Anna Augustynowicz oraz aktorka Julia Szczepańska (w roli Młodej) opowiadają o toruńskiej inscenizacji.
„Klątwa”, Stanisław Wyspiański
Twórcy i twórczynie:
Reżyseria: Anna Augustynowicz
Scenografia: Marek Braun
Kostiumy: Tomasz Armada
Wizualizacje: Wojciech Kapela
Muzyka i dźwięk: Jan Marek Kamiński
Obsada:
Ksiądz – Arkadiusz Walesiak
Matka – Anna Magalska
Młoda – Julia Szczepańska
Sołtys – Paweł Pabisiak (gościnnie)
Dzwonnik i parobek – Michał Darewski
Dziewka – Maja Kalbarczyk (gościnnie)
Pustelnik – Paweł Kowalski
Chór
Inspicjentka/suflerka: Ewelina Miąsik
Asystent reżyserki: Arkadiusz Walesiak
Obsługa spektaklu:
brygadzista sceny – Robert Nowak,
montażysta – Łukasz Makowski,
światło – Jacek Banasiak,
reżyseria dźwięku – Michał Jakubowski, multimedia – Wojciech Sobczak,
garderobiane – Anna Krajewska, Agata Zalewska,
charakteryzacja – Joanna Kozłowska,
rekwizyty – Barbara Poczwardowska
Fotografie ze spektaklu: Wojtek Szabelski
Świat na słowo – Przemysław Czapliński o „Klątwie”
Przemysław Czapliński proponuje nowe spojrzenie na dramat Wyspiańskiego, skupiając się na języku jako sile, która jednocześnie organizuje i rozsadza porządek galicyjskiej wsi.
Recenzje spektakli
Spektakl to niełatwy, ale naprawdę dobrze wymyślony. Użycie tiulu jest tu nie bez znaczenia, bo „Klątwa” Augustynowicz wydaje się być skonstruowana w taki sposób, żeby nie można jej było przeżyć, tylko żeby ją oglądać z dystansem – bez emocji i taniego sentymentalizmu; żeby ją można było obejrzeć, zastanawiając się po drodze, jak to się dzieje, że przeobrażamy (przeobraziliśmy) się w potwory.
Tomasz Domagała, DOMAGAŁAsięKULTURYNa tle tej zhomogenizowanej zbiorowości szczególnie wyraziście rysuje się Młoda. Julia Szczepańska nadaje jej wyrazistość, która łączy hardość z czułością. W relacjach z gromadą Młoda jest twarda – potrafi się postawić, nie przyjmuje bezrefleksyjnie narzucanej jej winy, a jej spojrzenie i ton wyraźnie sugerują, że widzi uzurpacje władzy tłumu.
Piotr Dobrowolski, Czas KulturyW spektaklu jednak przede wszystkim króluje słowo, a choć język „Klątwy” z 1899 roku do łatwych nie należy, to na scenie staje się wręcz partyturą. Jest w niej miejsce na pauzę, na puls – rytmiczny i przekątny – na pięknie podany archaiczny tekst i wybrzmienie ostatniej frazy gwarowego monologu. Jest także przestrzeń na oddech, skupienie i „intymny” kontakt aktorów z widzami. Taki teatr, który rozgrywa się w wyobraźni widza jeszcze długo po wyjściu z teatru, nie zdarza się często.
Aram Stern, Teatr dla WszystkichTłum, przyprawiający o grozę – na pierwszym planie. Lecz nie prawdziwy, bardziej senny, koszmarny. Drugi plan aktorzy, trzeci – oddalony, jakby zza kurtyny, ledwo widoczny. Stół nakryty białym obrusem, z charakterystycznymi na nim przedmiotami, bo przecież znajdujemy się na plebani. Niekiedy czuć zapach dymu z kadzideł.
Sylwia Wałkowski, Dziennik Teatralny ToruńSzczególna jest rola Matki [Anna Magalska], której w tej inscenizacji przypisano upostaciowane wyrzuty sumienia, rodzące się w głowie zagubionego w zaistniałej sytuacji buntu i oskarżeń wsi Księdza granego przez Arkadiusza Walesiaka. […] To postać, która wywołuje na widzach najsilniejsze wrażenie. Genialny pomysł reżyserski i wspaniałe wykonanie.
Anita Nowak, e-teatr.pl
Fot. z sesji i na plakacie: Marek Zimakiewicz
